دوشنبه نهم آذر 1388
شبکه گیگابایتی چیست؟
شنبه هشتم فروردین 1388
بودجه شركت فناوري اطلاعات نصف ميشود
فناوران – يك مقام آگاه در گفتوگو با خبرنگار ما ضمن بيان اين مطلب اظهار داشت: موضوع كاهش بودجه شركت فناوري اطلاعات پس از تصويب در كميسيون اقتصاد به تاييد كميسيون تلفيق نيز رسيده است.
اين مقام آگاه ادامه داد: بر اساس مصوبه كميسيون تلفيق 50 درصد از بودجه جاري و سرمايهاي شركت فناوري اطلاعات كاهش و به وزارت اطلاعات اختصاص خواهد یافت.
وي افزود: به اعتقاد نمايندگان، بودجه حوزه امنيتي فناوري اطلاعات بايد در اختيار وزارت اطلاعات قرار گيرد. اين در حالي است كه در اساسنامه شركت IT، تهيه، تدوين و هماهنگي برنامههاي امنيتي و مديريت مخاطرات در حوزه فناوري اطلاعات در سطح ملي، منطقهاي و بينالمللي در اختيار اين شركت قرار دارد.
وي تصريح كرد: همچنين در اين اساس، وظيفه مديريت، نظارت و ساماندهي مراكز فوريتهاي امنيتي فضاي تبادل اطلاعات كشور نيز بر عهده شركت فناوري اطلاعات است.
گفته می شود در صورت تصويب نهايي پيشنهاد كميسيون تلفيق، كاركنان شركت فناوري اطلاعات امكان دريافت حقوق در شش ماهه دوم سال 88 را نخواهند داشت.
اين در حالي است كه بر اساسنامه مصوبه دولت و مجلس و پيگيريهاي اين دو نهاد، بايد نظام پرداخت هماهنگ در سال آينده اجرا شود.
با اين كاهش بودجه پروژههاي حوزه فناوري اطلاعات نيز امكان اجرايي شدن را نخواهند داشت.
پنجشنبه ششم تیر 1387
بررسي تاثير امواج BTS روي انسان
استفاده تلفن همراه بسياري از مشكلات را برطرف كرده و به هر كاربري اين امكان را ميدهد كه با دورترين نقاط ممكن نيز ارتباط برقرار كند.
اما نكته مهم در اين ميان كه شايد از ديد بسياري مخفي مانده است، توجه به اين نكته است كه هر تكنولوژي در كنار مزاياي بيشمار خود داراي معايبي نيز هست. معايبي كه شايد روشن شدن آن باعث شود اكثريت مردم از خير استفاده از اين تكنولوژيهاي پركاربرد گذشته به همان روشهاي سنتي روي بياورند.
دكلهاي خطرناك
هرچند استفاده از تلفنهمراه با تاخيري 10 سال وارد كشورمان شد، اما در مقايسه با تكنولوژيهاي ديگر ميتوان اين ادعا را داشت كه استفاده از اين دستگاه خيلي زود در ميان افراد جا باز كرد.
طبق آخرين آمارها گفته ميشود تعداد مشتركان تلفن همراه تنها در بخش اپراتور شركت ارتباطات سيار به بيش از 27ميليون نفر رسيده است. اين در حالي است كه چند ميليون نفر كاربر دو اپراتور ديگر؛ يعني تاليا و ايرانسل را نيز بايد به اين ليست 27ميليون نفري اضافه كرد. در حال حاضر واگذاري خطوط تلفن همراه در كشور به دليل تنوع اپراتورها، قيمت نسبتا پايين و از همهمهمتر به روز عرضه شدن آن با اقبال بسيار خوبي از سوي مشتركان مواجه شده است.
به طوري كه اكثريت به سمت خريد اين وسيله ارتباطي جذب شدهاند. در مجموع با مشاهده شرايط موجود ميتوان تاثير مستقيم اين افزايش مشتركان را در افزايش تعداد دكلهاي آنتندهي تلفن همراه يا همان BTS در سطح شهر ديد.
در واقع ورود اپراتورهاي جديد و افزايش حجم مشتركان آنها باعث شده است كه اين اپراتورها براي پوششدهي بيشتر مناطق و براي جذب بيشتر كاربران تعداد دكلهاي BTS خود را در سطح كشور افزايش دهند.
براساس آخرين آماري كه از سوي مسوولان مخابراتي كشور اعلام شده است تا ارديبهشتماه سال 87 تعداد آنتنهاي BTS به 15هزار و 310 ايستگاه رسيده است. روند رو به رشد اين آنتنها در سطح شهر نه تنها باعث از بين رفتن زيبايي شهر شده است، بلكه انبوهي از سوالات و نگرانيها را نيز در مورد اين آنتنها براي كاربران به وجود آورده است.
يكي از سوالاتي كه بارها مطرح شده اين است كه آيا تشعشعات آنتنهاي پراكنده در سطح كشور براي افراد رهگذر و شهروندان خطري دارد يا خير؟ سوالي كه تاكنون به طور شفاف به آن پاسخ داده نشده است. براساس گزارشهاي متعدد علمي بيان شده است كه تاثيرات آنتنهاي BTS براي انسان و به خصوص كودكان بسيار خطرناك بوده و عوارضي همچون سرطان و ساير بيماريها را براي آنها در پي خواهد داشت. در مورد عوارض احتمالي ناشي از تشعشعات آنتنهاي BTS هر يك از مسوولان و صاحبنظران نظرهاي متفاوتي را ابراز داشتهاند. در اين خصوص رمضانعلي صادقزاده، رييس كميسيون مخابرات دور هفتم مجلس ميگويد: «آنتنهاي BTS به هيچ وجه ضرر و زياني براي مردم ندارند؛ چرا كه اين آنتنها معمولا در بالاي ساختمانها و به گونهاي نصب ميشوند كه شدت امواج الكترومغناطيسي ساطع شده از آنها در سطح زمين بسيار پايينتر از حد مجاز باشد تا هيچگونه خطري را براي افراد به وجود نياورد.»
به گفته صادقزاده در ساخت اين آنتنها استانداردهاي لازم رعايت شده و معمولا اين آنتنها در بالاي ساختمانها يا در مكانهايي نصب ميشوند كه شهروندان زياد در آنجا تردد نداشته باشند. به اعتقاد وي آنچه بيشتر از آنتنهاي BTS روي بدن انسان تاثير ميگذارد، خود دستگاههاي تلفن همراه است؛ چرا كه به بدن انسان بسيار نزديك بوده و امواج خطرناك آن روي بدن انسان تا حدودي به اثبات رسيده است. هرچند كه اين تاثيرات بسته به فرد و مقاومت بدنش اثرات متفاوتي دارد.
در مقابل چنين اظهارنظري اكثر متخصصان مغز و اعصاب بر اين باورند كه هر چند ميزان تشعشعات اين ايستگاهها اندك هم باشد، اما به مرور در معرض قرار گرفتن دايم در مقابل اين تشعشعات ميتواند تاثيرات بسيار منفي را بر بدن افراد بگذارد.
محمدرضا اكبري متخصص مغز و اعصاب در اين ارتباط ميگويد: «ميزان تاثير امواج الكترومغناطيسي آنتنهاي BTS با توجه به شدت و مدت زمان قرار گرفتن فرد در برابر آن بيشتر ميشود.»
وي در ادامه ميافزايد: «تشعشعات الكترومغناطيسي هميشه بر سلامت انسان تاثير داشته است. در همين ارتباط تحقيقاتي در جامعه آمريكا روي تاثيرات اين امواج الكترومغناطيسي بر مغز انسان صورت گرفته كه نشان ميدهد ميزان تاثيرگذاري با توجه به شدت بيشتر فركانس و زمان زياد قرار گرفتن فرد در برابر امواج بيشتر ميشود.»
اين متخصص مغز و اعصاب خاطرنشان ميكند: «هر چقدر به امواجي كه از آنتنهاي BTS تلفنهمراه ساطع ميشود مثل آنتنهايي كه در پشت بام يا حياط منزل قرار ميگيرد نزديكتر باشيم خطرناكتر خواهد بود.»
وي تصريح ميكند: «قويترين امواج زماني به بدن ميرسد كه فرد زير اين آنتنها قرار داشته باشد. اما هر چه از فاصله 5 كيلومتري آنتنها دورتر شويم امواج قدرت خود را از دست خواهند داد.»
وي نيز مثل سايرين به اين نكته اشاره ميكند كه هنوز پاسخ قطعي براي تاثيرات تشعشعات آنتنهاي BTS روي انسان وجود ندارد و واقعا كسي نتوانسته ثابت كند كه اين تشعشعات براي انسان مشكلزا يا غير مشكلزا است.
دكتر محققي رييس مركز تحقيقات سرطان نيز در گفتوگو با يكي از خبرگزاريها ميگويد: «اصولا آنتنهاي تلفنهمراه دكلهاي مخابراتي و همچنين امواج ناشي از دكلهاي برق فشار قوي هر يك به نوبه خود اثرگذاري خفيف تا شديدي را روي افراد دارند.»
وي درخصوص اثرگذاري تشعشعات ناشي از سيستم BTS آنتنهاي تلفنهمراه ميگويد: «تمام اين تشعشعات اگر در فاصله نزديك بدن قرار گيرند، قلب يا سيستم اعصاب مركزي يا گوش و چشم را تحت تاثير قرار ميدهند و باعث ايجاد اختلالاتي در اين اعضا يا بروز بيماريهايي ميشوند.»
به عقيده رييس مركز تحقيقات سرطان در زندگي امروزي اكثر افراد تحت تاثير اين امواج قرار دارند كه در مورد امواج پرفركانس و حتي ساير امواج توصيه ميكنيم كه اين دكلها تا شعاع معيني دور از مناطق مسكوني نصب شوند و چنانچه اين آنتنها يا دكلها در مناطق مسكوني نصب شدهاند، حتما بايد جابهجا شوند؛ چون زندگي طولاني مدت افراد و خصوصا كودكان در مجاورت اين دكلها بسيار خطرناك است.
در مقابل چنين اظهارنظرهايي دكتر علي فتوت، عضو هيات علمي دانشگاه برق صنعتي شريف و از جمله افرادي كه در اين حوزه تحقيقات گستردهاي را انجام داده است بر اين باور است كه به هيچ وجه آنتنهاي BTS حتي اگر در مجاورت خانه فردي هم نصب شده باشد، آسيبي به افراد آن خانه نميزند.
وي ميگويد: «اگر يك آنتن BTS روي بام يا حتي حياط خانهاي نصب شده باشد كه اشعه ساطع شده از آن 200 وات باشد، ميتوانيم تصور كنيم كه از اين 200 وات 20 وات آن به طرف خانه فرستاده ميشود كه از اين 20 وات 10درصد آن وارد خانه ميشود.»
در خوشبينانهترين حالت از اين 10درصد يك درصد آن ممكن است به فرد و بقيه جذب وسايل ديگر خانه مثل تلويزيون، يخچال و ... شود با اين شرايط ميتوان گفت امواج اين آنتنها به هيچ وجه خطري براي افراد ايجاد نميكنند و حداقل آن اين است كه اين ضررها تاكنون از طرف هيچ سازماني ثابت نشده است.
بنابر اظهارات فتوت تمامي امواج و تشعشعات مربوط به آنها را نميتوان مضر دانست؛ چرا كه از همين امواج راديويي براي از بين بردن و سوزاندن ميليونها سلول سرطاني استفاده ميشود.
به گفته اين عضو هيات علمي دانشگاه بيماري سرطان حدود 20 سال طول ميكشد تا مشخص شود حال آن كه 27 سال از ورود اين دستگاه به جهان ميگذرد و اگر قرار بود كسي از اين امواج سرطان بگيرد، خيلي قبلتر افرادي در آمريكا و كشورهاي ديگر بايد از اين دكلها و امواج آن آسيب ميديدند.
بامهاي در تسخير آنتنهاي BTS
يكي ديگر از مشكلاتي كه اين روزها بيش از پيش شهروندان را نگران كرده است، تسخير بامهاي آنها توسط آنتنهاي BTS اپراتورها است تا جايي كه در آخرين خبرها عنوان شده بود كه شركت ايرانسل براي توسعه شبكه خود با پرداخت پولهاي هنگفت به مالكان ساختمانها و با زير پا گذاشتن حقوق اوليه شهروندان، پشتبامهاي شهر تهران را يكي پس از ديگري به تسخير خود در ميآورد و اقدامات خود را مستند به مجوزهايي ميكند كه از شهرداري دريافت كرده است.
هر چند مسوول شركت ايرانسل اين گفتهها را تكذيب كرد و اظهار ميدارد كه تمامي اين آنتنها با آگاه كردن ساكنان از مضر نبودن آنتنها و مجوز رسمي شهرداري كار گذاشته
ميشود. در حال حاضر در كشور ما سه اپراتور به طور جدي در حال واگذاري خطوط تلفنهمراه به متقاضيان خود هستند و اين در حالي است كه هر اپراتور براي پوشش شبكه و آنتندهي نياز به نصب دكل BTS در نقاط مختلف شهر دارد.
حسن رضوي، معاون فني و مهندسي شركت ارتباطات سيار در مورد ايستگاههاي آنتندهي اين اپراتور ميگويد: «در حال حاضر آنتنهاي شركت ارتباطات سيار در سطح شهر تهران به بيش از 2هزار تا 2500 دكل ميرسد كه ما پيوسته در حال توسعه آن هم هستيم كه اين آنتنها بسته به پستي و بلندي جغرافيايي، ميزان مشترك در منطقه، ظرفيت و ... كار گذاشته ميشوند. همچنين تمامي مجوز نصب اين دكلها هم از خود شهرداري گرفته ميشود.»
به اعتقاد رضوي نيز امواج حاصل از اين آنتنها بدون ضرر بوده و هيچ زياني را به بدن انسان وارد نميكند و حداقل تاكنون اين مضرات از طرف هيچ سازمان جهاني به اثبات نرسيده است. رضوي به استانداردهاي استفاده شده در ساخت اين آنتنها اشاره ميكند و ميگويد: «تمام تجهيزاتي كه ما در سطح شهر از آنها استفاده ميكنيم از استانداردهاي بينالمللي برخوردار بوده و اكثر آن تجهيزاتي هستند كه از معتبرترين شركتهاي اروپايي مانند نوكيا، زيمنس و سونياريكسون وارد ميكنيم.
رضوي همچنين در مورد صحبتهايي كه در حال حاضر در بين رسانهها يا شهروندان مبني بر خطرناكبودن اين آنتنها ميشود، نيز ميگويد: «هر فرد هر مسالهاي را از زاويه ديد خودش درجامعه مطرح ميكند به عنوان مثال فردي عمليات بانك الكترونيكي را بد و غيركاربردي ميداند؛ اما فرد ديگري از اين عمليات به عنوان تسريعكننده كارهايش ياد ميكند.
همچنين زماني بود كه بيان ميشد كساني كه از مايكروفر در منزلشان استفاده ميكنند در خطر تشعشعات ساطع شده از آن هستند؛ اما هماكنون ميبينيم كه خيلي از افراد از اين وسيله استفاده ميكنند و با هيچ مشكل خاصي روبهرو نيستند.»
شركت تاليا هم كه به عنوان يك اپراتور خصوصي در اين زمينه فعاليت ميكند، اعتقاد به بيخطر بودن آنتنهاي BTS دارد. يكي از كارشناسان اين شركت در مورد تجهيزات استفاده شده توسط اين اپراتور ميگويد: «شركت تاليا با مجوز از سازمان تنظيم مقررات و به نمايندگي از مخابرات در حدود 700 آنتن فعال را به تناسب با مشتركان و محيط، كار گذاشته است.»
وي در ادامه ميافزايد: «تمام آنتنهاي استفاده شده شركت تاليا هم مانند ساير اپراتورها، وارداتي است و به همين دليل هم ميتوانم بگويم از استانداردهاي بينالمللي برخوردار است و در صورت بروز مشكل هم پشتيباني لازم از طرف اين شركت صورت ميگيرد».
اين كارشناس نيز مانند فعالان ديگر در اين حوزه مضرات آنتنهاي BTS را رد كرده و اظهار ميدارد كه اين آنتنها قبل از ما در كشورهايي چون آلمان، سوئد و ... استفاده ميشد و تاكنون هيچ مشكلي مبني بر خطرناك بودن اين آنتنها از طرف اين كشورها گزارش داده نشده است.
بنابراين آنتنهاي استفاده شده در كشور ما هم از همان آنتنها است و ميتوان به اين نتيجه رسيد كه اين آنتنها بيخطر هستند؛ چرا كه آنها بيشتر از كشور ما به استانداردهاي بينالمللي و سلامتي مردمشان اهميت
ميدهند.
اين كارشناس همچنين در مورد نحوه نظارت روي آنتنهاي BTS كشور هم ميگويد: «در حال حاضر كميتهاي توسط سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي تشكيل شده است كه بر تمام ايستگاهها و نحوه نگهداري از اين آنتنها نظارت دقيق و كامل دارد و اگر متوجه مشكلاتي بشوند سريعا گزارش و از آن جلوگيري ميكنند.»
كاملا بيخطر
سازمان انرژي اتمي در سايت پارك پرديسان، مطالعاتي روي امواج در ارتفاع 1/5 متري برابر با قد متوسط يك انسان انجام داده كه نشان ميدهد امواج منتشره بسيار ضعيف
هستند.
همچنين امواج ارتفاع 3 متري با فاصله افقي 4 متر از آنتن، شدتي برابر نيم وات در مترمربع داشتند كه تقريبا يكصدم حد ميزان مجاز استانداردهاي بينالمللي است. منظور از شدت حد مجاز، حدي است كه اگر توان از آن بيشتر شود، ضرررساني امواج الكترومغناطيسي پيشبيني شود.
بر اساس گزارش سازمان انرژي اتمي، شدت پرتوها در شرايط فعلي آنتنهاي BTS نصب شده در منازل مسكوني مجاور آنها بسيار كمتر از حد مجاز بر اساس استانداردهاي موجود و بلامانع است.
همچنين وزارت بهداشت هم با استناد به گزارشهاي سازمان جهاني بهداشت عنوان كرده كه قرار گرفتن ايستگاههاي BTS خطري براي مردم ندارد؛ به شرط آن كه خروجي از BTS از شرايط موجود استاندارد، تجاوز نكرده و فاصله ايمني 3 تا 5 متري اطراف آنها رعايت شوند.
همان طور كه ذكر شد هنوز جواب قطعي براي تاثيرات تشعشعات آنتنهاي BTS روي انسان وجود نداشته و دقيقا كسي نتوانسته است اين مساله را اثبات كند.
به اعتقاد اكثر كارشناسان مخابراتي، متاسفانه با خبررساني غلطي كه در كشور ميشود، اكثر مردم اين امواج ساطع شده از آنتنهاي BTS را با امواج راديواكتيو اشتباه گرفته و همين اطلاعرساني غلط و عدم آگاهي مردم تاثيرات منفي را روي افكار عمومي گذاشته است.
در حال حاضر و به گفته اين كارشناسان، مشكل موجود تشعشعات آنتنهاي BTS نيست، بلكه مشكل اصلي شبكه و زيرساختهاي آن و به عبارتي كور بودن مناطق است؛ چراكه به عنوان نمونه گفته ميشود در حال حاضر بيش از 40 نقطه كور در تهران وجود دارد. نقاط كوري كه با اتصال آنتنهاي BTS برطرف ميشود؛ همان آنتنهايي كه مضر بودن آنها هنوز به اثبات نرسيده است.
با وجود چنين شرايطي انتخاب با مشتركان است كه با آغوش باز بامهاي خانههاي خود را در اختيار اپراتورها قرار دهند تا بلكه با به جان خريدن مضرات احتمالي حداقل يك تماس راحت و بيدردسر داشته باشد يا اينكه تماس ناقص را به عوارض جسم و جان ترجيح دهند و از بهكارگيري اين آنتنها روي بام خانه يا محيط نزديك منزل خود جلوگيري كنند.
چهارشنبه سوم بهمن 1386
روزهای خوش ويستا در راه است
بر اساس گزارش موسسهي CDW، تنها 48 درصد از سياستگذاران فنآوري اطلاعات در آمريكا در حال استفاده يا ارزيابي ويستا هستند اما بر اساس اين مطالعه كه سومين مطالعهي اين موسسه و مربوط به ويندوز ويستا از ماه اكتبر سال 2006 محسوب ميشود، بهكارگيري ويستا از فوريهي سال گذشته ميلادي 19 درصد افزايش يافته است.
بر اساس اين گزارش مهاجرت به ويستا نيز در حال افزايش است و 35 درصد از افراد مورد مطالعه اظهار كردهاند در حال بهكارگيري ويستا هستند در حالي كه تنها 12 درصد در فوريه گذشته از اين اقدام خبر داده بودند همچنين 13 درصد از اين مهاجرتها كامل و باقي تا ماه مي سال 2008 تكميل ميشود.
CDW مدعي است يافتههاي اين مطالعه نشان ميدهد كه سيستم عامل ويندوز ويستا اكنون به عنوان گزينه قابل اعتمادتري در شركتها ملاحظه ميشود.
تقريبا نيمي از كساني كه هنوز در حال آزمايش و مهاجرت به ويستا هستند، اظهار كردهاند كه كارايي و ويژگيهاي كليدي آن فراتر از حد انتظارشان بوده و بدترين ويژگيهاي آن امنيت، كارايي، بهره وري، جستوجو و بهروزرساني بوده است.
اين مطالعه همچنين افزايش بهكارگيري مايكروسافت آفيس 2007 را نيز نشان داد. در حالي كه در آخرين مطالعه تنها شش درصد از بهكارگيري آن خبر داده بودند و در جديدترين مطالعه اين موسسه كه از 772 سياستگذار IT در آمريكا صورت گرفت، آمار مذكور به 24 درصد رسيد.
چهارشنبه سوم بهمن 1386
خانه تکانی بزرگ ياهو
سخنگوي ياهو حاضر نشد در مورد اين گزارش كه بر اساس آن ياهو فهرستي از 1500 تا 2500 نفر را كه قرار است طي يكي دو هفتهي آينده تعديل شوند را تهيه كرده، اظهار نظر كند.
طبق اعلام منابع آگاه ياهو اين خبر را به هنگام ارايهي گزارش نتايج سال گذشتهي ميلادي اين شركت در 29 ژانويه اعلام خواهد كرد.
بر اساس گزارش رويترز كارمندان ياهو در پايان سال 2007 در حدود 14 هزار نفر بودند كه 2600 نفر يا در حدود 23 درصد نسبت به 11600 كارمند در يك سال قبل از آن افزايش يافتهاند. شمار نفرات اين شركت 16 درصد در سال 2006 و 29 درصد در سال 2005 افزايش يافته بود.
پيشبيني ميشود كه ياهو در سال 2008 استخدامهاي ويژه در برخي از بخشهاي خود را با تعديل نيرو در بخشهاي ديگر جبران ميكند، ياهو نيروهاي خود را از بخشهايي از شركت خود تعديل خواهد كرد كه در استراتژيهاي اصلي كه اين شركت تحت رياست جري يانگ، بر روي آنها تمركز كرده جايي ندارند.
ياهو تلاش دارد كه عقب ماندگي دو سالهاش را از رقباي خود كه به كاهش رشد درآمد 12 درصدي اين شركت منتهي شده جبران كند و انتصاب جري يانگ، يكي از بنيانگذاران اين شركت به سمت مدير اجرايي ياهو در ماه ژوئن گذشته نيز در اين راستا صورت گرفت
دوشنبه بیست و یکم آبان 1386
سيمها بازنشسته ميشوند
سيم بيچاره! اين حامل با وفاي ترافيك شبكه، هر روز شاهد ظهور فناوريهايي است كه با شعار <از صحنه خارج كردن رشتههاي مسي> سهم خود را از بازار بيشتر ميكنند. يكي از اين فناوريها، برقراري ارتباط بيسيم با ستون فقرات شبكه است؛ از ISP به خانه مشتريها، بين ساختمانهاي يك مجتمع، و يا بين واحدهاي سيار و يك ايستگاه مركزي. اينگونه ارتباط اشكال گوناگوني دارد. به عنوان مثال با استفاده از شعاع ليزر در محدوده نور مرئي يا مادون قرمز و يا با استفاده از سيستمهاي ارتباط راديويي كه در فركانسهايي از 900 مگاهرتز تا 60 گيگاهرتز عمل ميكنند. اين شبكهها ميتوانند نقطهبهنقطه (point-to-point) از يك نقطه به چند نقطه (point-to-multipoint) و يا چند نقطه به چند نقطه (multipoint-to-multipoint يعني همانند شبكههاي Mesh) باشند. البته بحث درباره پروتكلها و استانداردهاي اين ارتباطات، هنوز حتي شروع هم نشده است.
منبع: نتورك كامپيوتينگ
در اين ميان، ارتباطات بي سيم ثابت، بهرغم (يا شايد هم به مدد) وجود گستره وسيع محصولات و امكانات مختلفي كه دارد توانسته است موقعيت خود را به خوبي تثبيت كند. در نظرسنجياي كه با شركت بيش از يكهزار نفر از خوانندگان خود انجام داديم، تقريباً دو سوم آنها يا از يك سيستم ارتباط بيسيم ثابت استفاده ميكردند يا در حال راهاندازي آن بودند. بهعلاوه، مطالعات گروه Visant Strategies نشان ميدهد بازار فناوريهاي بيسيم نقطهبهنقطه از چهار ميليارد دلار در سال 2004 به هفت ميليارد دلار در سال 2009 خواهد رسيد.
البته از آنجاييكه بعضي از محصولات شبكههاي بيسيم (براي كاربران عادي)، در راهاندازي ارتباطات نقطه ثابت
(fixed-point) هم به كار ميروند، اين بازار اندكي با آشفتگي روبهروست. متخصصان IT هم هنوز سوالاتي درباره اين تكنولوژي دارند كه به قابليت اطمينان، تاثير استانداردهاي بيسيمي مثل WiMAX بر چشمانداز آينده ارتباطات بيسيم ثابت، و چگونگي پيشرفتهاي محصولات جديد مربوط ميشود.
پرآوازهترين ناميكه اين روزها در ارتباطات بيسيم ثابت ميشنويم، WiMAX است. البته خيلي تحت تاثير تبليغات داغ طرفداران اين فناوري كه ميگويند از فاصله 400 مايلي حتي مسواك شما را هم به اينترنت وصل ميكنيم، قرار نگيريد. با وجود اين، وقتي كه WiMAX گسترش بيشتري پيدا كند، آينده ارتباطات بيسيم ثابت را متحول خواهد كرد. بعدا بيشتر در اينباره صحبت خواهيم كرد. فعلا به بعضي از فناوريهاي بيسيم ثابت كه سابقه بيشتري در نقلوانتقال اطلاعات دارند، ميپردازيم.
نتايج نظرسنجي درمورد استفاده از شبكه بيسيم
Wi-Fi در ستون فقرات
حدود 70 درصد از افرادي كه در نظر سنجي ما از يك راهحل بيسيم ثابت استفاده ميكردند، از محصولات 11.802 براي ستون فقرات شبكه خود استفاده ميكنند. دو نوع مختلف 802.11 (يعني a و g) بهطور نظري ظرفيت انتقال حداكثر 54 مگابايت برثانيه را دارند و فروشندگان زيادي محصولات آنها را با قيمت مناسب عرضه ميكنند. براي ارتباط بين گره اصلي شبكه و گرههاي ديگر ميتوان از يك Bridge مبتنيبر802.11 a/g استفاده كرد. آنتنهاي مخصوص مثل آنتنهاي Yagi (شاخهاي) يا ديش، براي تقويت سيگنال بسيار موثرتر از آنتنهاي معمولي
(patch antenna) يا لاستيكي (rubber duck antenna) مثل آنتن واكي تاكيها يا نقاط دسترسي (Access Point) هستند. پس چرا با توجه به گستردگي، قيمت پايين، و قابليت سازگاري بالاي اين فناوريها، همه مصرفكنندگان به سمت آنها نميروند؟
در جواب بايد گفت: به چند دليل. محدوديتهاي محصولات 802.11 a/g در رابطه با برونداد (throughput) و امنيت، ممكن است باعث شود برنامهريزان IT به سراغ امكانات ديگري براي ارتبا گرهها و پيادهسازيهاي شبكههاي
Metropolitan Area Network) MAN) بروند. امنيت براي 45 درصد از افرادي كه از آنها نظرسنجي كرديم، از بيشترين اهميت برخوردار بود. و در مقابل، 27 درصد به عملكرد بيشتر اهميت ميداند.
ميتوان گفت مهمترين محدوديت اين فناوري اين است كه پروتكلهايي كه در آن به كار ميروند براي پشتيباني از كاربران منفرد در توپولوژيهاي يك نقطهبهچند نقطه طراحي شدهاند.
در نتيجه عواملي مثل بار اضافي روي شبكه، ضعف سيگنال، و مشكلات مختلف تداخل، ميتوانند باعث شوند كه ظرفيت شبكه در بهترين حالت فقط نصف نرخ داده آن باشد. يعني لينكهاي Wi-Fi به 54Mbps نميرسند و ممكن است با نرخي بسيار كمتر از اين مقدار كار كنند.
بهويژه در مواقعي كه گرههاي انتهايي با هدف گريز از تداخل در باند شلوغ 4/2 گيگاهرتز و پنج گيگاهرتز (كه فعلاً كمتر شلوغ است)، از كانالهاي پر نويز استفاده كنند. به خاطر احتمال كمتر تداخل و كانالهاي خيلي بيشتر، باند 5 گيگاهرتز نسبت به باند 4/2 گيگاهرتز گزينه مناسبتري است.
علاوه بر اين، گستردگي و عموميت اين محصولات به اين معني است كه مهاجمان بيشتري ميتوانند با استفاده از ابزارهاي بررسي، تشخيصي و امنيتي موجود، به محصولات Wi-Fi دستاندازي كنند و سيگنالهاي802.11 a/g را پيدا نمايند، آنها را دستكاري كنند و به استراق سمع بپردازند. با استفاده از رمزگذاري ميتوان انتقال دادهها را ايمنتر ساخت. با وجود اين توصيه ميشود كه با استفاده از استراتژيهايي مثل رمزگذاري 128 بيتي AES، سطح امنيتي شبكه را از سطح امنيتي استاندارد موجود در 802.11 a/g بالاتر ببريد. كليدهاي از قبل به اشتراك گذاشته شده به خاطر مسائل توزيع كليد، در Wi-Fi پذيرفتني نيستند. ولي اين روش كه از طريق سيستمهاي نرمافزاري شركتهاي ديگر پياده سازي ميشود، براي پياده سازيهاي بيسيم ثابت كه تعداد گرهها در آنها كم است، مناسب به نظر ميرسد.
به طور كلي، اگر نيازهاي شما نسبتا كم است، مثلا 25Mbps يا كمتر، و به امنيت و كيفيت سرويس در حد عالي نيازي نداريد، استفاده از يك سيستم 802.11a يا g ميتواند به صرفهترين راه براي گسترش شبكه بيسيم باشد. در حاليكه اگر نيازهايتان بيشتر باشد، ميتوانيد با استفاده از سيستمهايي كه با هدف ارتباط نقطهبهنقطه ساخته شدهاند، به ظرفيتي بيش از 100Mbps ، كاهش تداخل، و عملكرد يكدست و بيوقفه، دست پيدا كنيد.
فراتر از Wi-Fi
سيستمهاي راديويياي در داخل طيف فركانسي 802.11a/g هستند كه از پروتكل، مدولاسيون، و تخصيص كانال802.11 استفاده نميكنند. ولي تراكم زياد باعث شده است كه شركتهاي تجاري IT اغلب يك قسمت داراي مجوز از طيف فركانسي را ترجيح دهند. FCC بخشهايي از طيف فركانسي RF را در تعدادي از باندهاي مختلف، از 7/1 گيگاهرتز به بالا، از جمله 5،10، 25، 26، 31، 38، و 39 گيگاهرتز را از طريق مجوز در اختيار كاربران قرار ميدهد. كسب مجوز تضمين ميكند كه كاربردهاي يك قسمت خاص از طيف، با ساير قسمتها تداخل نخواهند داشت.
مزيت ديگر طيف مجوزدار اين است كه توان تابشياي كه مصرف ميكنيد، ميتواند فاصله موثر را بيشتر كند. البته كسب مجوز هزينه پيادهسازي و نگهداري را افزايش ميدهد.
ولي اين هزينهها بهطور كلي در مقايسه با هزينه كشيدن چندين مايل فيبر نوري، يا استفاده از خطوط استيجاري DS-3 ،3OC-3 يا خطوط سريعتر، به صرفهتر هستند. ظرفيت انتقالي كه از طريق اين سرويسهاي مجوزدار حاصل ميشود تا حدي است كه ميتوان از RF بهعنوان خط حامل شبكههاي حلقويSONET يا ابر ATM استفاده كرد. اگر لايه ATM روي SONET اضافه شود، كيفيت سرويسي قابل دستيابي است كه ميتوان آنرا با شبكههاي شهري روي كابل مقايسه نمود.
سرعت نور نتيجه آزمون بيسيم ثابت ميتواند راه حلي براي بعضي از مشكلاتي باشد كه تاكنون غيرقابل حل بودند؛ مشكلاتي نظير برقراري ارتباط دائم بين دو سايت كه موانع طبيعي در بين آنهاقرار گرفتهاند و يا راهي سريع براي بازيابي شبكه در صورت قطع كابل. تابستان امسال در آزمايشگاه دانشگاه فلوريدا، هفت سيستم بيسيم ثابت را آزمايش كرديم: سيستمهاي FSO محصول Canon ،LaserBit Communications ،Light Point و Pav Data Systems و سيستمهاي RF محصول Adtran ،BridgeWave Communications و Orthogon Systems. ما اميدوار بوديم كه شرايط جوي ناپايدار شود تا تأثير آنرا بر اين سيستمها بررسي كنيم و خوشبختانه اين اتفاق افتاد و طوفان دنيس از راه رسيد. با توجه به پيشبيني سازمان هواشناسي مبنيبر احتمال 40 درصدي وزش بادهاي گرمسيري در محل آزمايش، مجبور شديم تمام سيستمها را از پشتبام دو ساختمان مورد مطالعه پايين بياوريم. در نهايت، OS-Spectra محصول Orthogon، به خاطر سهولت در نصب و راه اندازي، جايزه ويژه ما را برد. Canobeam، سيستم FSO محصول كانن، با فاصله اندكي در مقام دوم ايستاد. اين محصول براي كساني كه به عملكرد اهميت ميدهند، بسيار مناسب است. PavLihgt 155، محصول با قيمت 8995 دلار، جايزه بهترين قيمت (Best Value) را از آن خود كرد.
با بالاتر رفتن در طيف امواج الكترومغناطيس، به ليزر يا "فيبر بيسيم" ميرسيم كه ميتواند ارتباطاتي با عرض باند بالا در فواصلي تا حد چند مايل، برقرار كند. ارتباطات شبكهاي با ليزر، از نظر امنيت و مقاومت در برابر تداخل نسبت به ارتباطات RF مزيت دارند. دسترسي غيرمجاز و استراق سمع شعاع ليزر بدون اينكه ارتباط مختل شود، تقريبا غيرممكن است. ارتباطات در شبكههاي RF در باندهاي شلوغ صورت ميگيرد و عوامل زيادي ميتواند موجب تداخل در آنها شود؛ از عوامل انساني مثل همآوايي سيگنالها در باندهاي مجاور و نويزهاي با طول موج بالا ناشي از صداي موتورها گرفته تا عوامل طبيعي مثل فعاليت لكههاي خورشيدي و رعد و برق. درحاليكه در شبكههاي ليزر معمولا گرهها مشكلي در برقراري ارتباط ندارند؛ مگر اينكه در يك سايت، جهت دريافت شعاع ليزري هم جهت طلوع يا غروب خورشيد باشد.
ارتباطات ليزر يك مزيت ديگر هم براي سازمانهايي كه به دنبال استانداردكردن ارتباطات RF در سطوح بينالمللي هستند، دارد. سيگنالهاي RF توسط دولتها و از طريق قوانيني كه در هر كشور متفاوت است، قانونمند ميشوند. در حاليكه نور، چنين محدوديتي ندارد. البته براي ليزرها (و قدرت ساطع شده از آنها) قواعدي تدوين شده است. ولي فركانس نور تابع قاعدهاي نيست و به همين خاطر معمولا FSO اي كه در يك كشور پذيرفته شده باشد، در ساير كشورها هم قابلپذيرش است. نكته جالب و عجيب اينكه، قواعد مربوط به ليزرها نه توسط FCC، بلكه بهوسيلهت FDA دوين و اعمال شده است.تقريبا تمام ليزرهاي موجود در بازار هم علامت تاييد EU را دارند.
Free Space Optics) FSO ) نسبت بهRF در مقابل تداخل امواج مقاومت بيشتري دارد.
ولي حساسيت آن نسبت به جذب (كاهش انرژي تابشي)، در شرايط نامساعد آبوهوايي بالاتر است. باران شديد هم روي شبكههاي RF و هم روي شبكهها FSO تاثير منفي ميگذارد. ولي شبكههاي FSO ممكن است در شرايطي مثل مه غليظ، دود، يا بارش برف، به طور كامل از كار بيفتند. در مورد ليزرهاي مادون قرمز قاعده كلي اين است كه شعاع ليزر ميتواند تا فاصلهاي دو برابر ميدان ديد در شرايط مه يا دود را به هم مرتبط كند.
مسئله ديگر اين است كه بعضي از افراد، با استفاده از ليزر چندان موافق نيستند. بهويژه ليزرهايي كه مرئي نيستند. يكي از نگرانيهاي عمومي، خطر تابش مستقيم اشعه به چشم است. نيازي به گفتن نيست كه ليزرها بايد بهگونهاي تابانده شوند كه قرار گرفتن چشم در مسير آنها بهطور تصادفي غيرممكن باشد. علاوه بر اين، مستقيمبودن شعاع ليزر باعث ميشود كه نوسانات خفيف در ساختمانهاي بلند نقطه هدف، آنها را تحت تاثير قرار دهد. بعضي از انواع ليزرها براي رفع اين مشكل به آينههايي با رديابي خودكار مجهز هستند. ولي به هر حال مسئله پايداري نقطه تابش ليزر هنوز بهطور كامل حل نشده است. نسل جديدي از سيستمها هم ارائه شده است كه از RF بهعنوان گزينه پشتيبان براي FSO استفاده ميكنند تا اگر ارتباط FSO از كار افتاد يا ناپايدار شد، يك جايگزين راديويي براي انتشار سيگنالها وجود داشته باشد.
بدنه اصلي شبكه
همه فناوريهايي كه تا اينجا درباره آنها بحث كرديم، براي ارتباط شبكه اي نقطهبهنقطه به كار ميروند. در مورد ليزر هم بايد گفت كه اين نقاط بايد در ميدان ديد يكديگر باشند. ولي در مواردي كه منطقه تحت پوشش، وسيع است يا در شبكههاي MAN، تكنولوژيهاي يك نقطه به چند نقطه، يا چند نقطه به چند نقطه مناسبتر هستند. توپولوژيهاي Mesh كه با پوشش دادن گرههاي شبكه بي سيم، متصل به يك زير ساخت ساختماني يا نقاط دسترسي802.11 a/g، ناحيه وسيعي را بهوجود ميآورند، بيشتر مورد توجه قرار گرفتهاند. پيادهسازيهاي قويتر و پرظرفيتتر مش از FHSS (طيف گسترده با جهش فركانسي) در محدودههاي طيفي تحت مجوز و يا از روالهاي ارسال راديويي اختصاصي استفاده ميكنند.
به هر حال، از هر فناورياي كه استفاده شود، قابليت اطمينان Mesh ها نسبت به ساير انواع توپولوژي بيشتر است. چراكه هريك از نقاط يك Mesh با چندين نقطه ديگر در شبكه مرتبط است. اغلب، در ارتباط با پيادهسازيهاي شهري MAN از Mesh صحبت ميشود و بسياري افراد تصور ميكنند كه زيرساخت مش، امكان دسترسي را براي كاربر نهايي فراهم ميكند. در حاليكه Mesh يك فناوري بستر اصلي است و كابران نهايي به يك نقطه دسترسي يا كابل شبكه داخل ساختمان وصل ميشوند. البته در اكثر موارد، يك گره منفرد، هم وظيفه تامين دسترسي و هم وظيفه بازگرداندن دادهها (backhaul) را به عهده دارد.
و بالاخره، WiMax
بالاخره نوبت به WiMAX ميرسد. WiMAX يك كنسرسيوم صنعتي است كه ميخواهد محصولات "بيسيم باند پهن" كه با استاندارد 802.16 مطابق هستند را با هم سازگار كند. به نحوي كه بتوانند با هم كار كنند. درست همان كاري كه كنسرسيوم Wi-Fi با محصولات مبتني بر استاندارد 802.11 كرد. استاندارد 802.16 و به تبع آنWiMAX، قطعات مختلف و زيادي را تحت پوشش دارد كه هريك كار خاصي انجام ميدهند.
مطابق برنامههاي توليدكنندگان محصولات WiMAX، از اين فناوري و قابليتهاي چندگانه آن ميتوان براي تأمين سه نوع دسترسي باندپهن استفاده كرد: فناوري ستون فقرات بيسيم ثابت نقطهبهنقطه، يك مكانيسم دسترسيِ مرحله آخر (last mile) جهت فراهم كردن دسترسي به اينترنت براي كاربران خانگي و تجاري، و خدمات باند پهن بيسيم براي كاربران در حال حركت. تاكنون فناوريهاي اختصاصي مختلفي براي تأمين اين نيازها به بازار معرفي شده است. ولي مزيت و هدف WiMAX در استاندارد كردن، سازگاري و قابليت كار با يكديگر و كاهش هزينههاي اين تكنولوژيهاست.
WiMAX در ابتدا در قالب فناوريهاي ستون فقرات و راه حل مرحله آخر، با ظرفيت نظري معادل 75Mbps به بازار ارائه خواهد شد. البته در پيادهسازيهاي واقعي اين فناوري احتمالا حداكثر ظرفيت حدود 45Mbps خواهد بود. اين ظرفيت در مقايسه با 802.11 a/g بسيار خوب است. ولي نسبت به ظرفيت سيستمهاي اختصاصي بي سيم نقطهبهنقطه كه امروز موجود است، به ميزان قابل توجهي كم است. انتظار ميرود كه WiMAX به عنوان جايگزيني براي كاريرها OC-3 پذيرفته نشود.
با وجود اين، به عنوان پشتيبان خط حامل موجود، و يا براي ارتباط با دفتري در خارج از سايت اصلي مناسب هستند. به عنوان فناوري مرحله آخر براي كاربران خانگي يا شركتهاي كوچك، مثلا بهعنوان جايگزين براي ADSL يا مودم كابلي، ميتوان WiMAX را بهعنوان بهبودي نسبت به وضع موجود در نظر گرفت. البته نبايد فراموش كرد كه به خاطر اينكه WiMAX يك فناوري چندنقطهاي است، هيچ كدام از كاربران نميتوانند به حداكثر ظرفيت دست پيدا كنند.
اولين محصولات WiMAX كه به بازار ميآيند، تجهيزات بيسيم ثابت يا بيسيم باندپهن، خواهند بود. مانند ساير اجزاي WiMAX اين محصولات هم از مدولاسيون Coded Orthogonal Frequency Division Multiplexing) COFDM)، استفاده خواهند كرد كه نمونه تغيير يافته مدولاسيون 802.11 است. WiMAX كه به عنوان ابزاري براي خدمات شبكه اي در سطح كارير و با قابليت اطمينان بالا طراحي شده است، از طيفهاي مجوزدار و آزاد در باندهاي 5/2، 5/3، و 8/5 گيگاهرتز استفاده خواهد كرد. شركتها ميتوانند از لينكهاي WiMAX براي ارتباط با كاركنان يا دفاتر پراكنده خود استفاده كنند و خدمات دسترسي مبتني بر WiMAX را برحسب شرايط و منطقهشان از شركتهاي ديگر خريداري كنند. در اكثر كشورها و سازمانهاي مسئول قانونگذاري، بايد حداقل يك باند آزاد و يك باند مجوزدار موجود باشد.
قسمتي از طيف كه به WiMAX اختصاص داده شده است، به كانالهاي مختلف تقسيم ميشود؛ خيلي شبيه تقسيمبندياي كه در Wi-Fi انجام ميشود. ولي در نحوه استفاده از كانالها تفاوتهاي اساسي بين ايندو تكنولوژي وجود دارد. اول اينكه COFDM امكان ميدهد كه باند فركانسي WiMAX به 256 كارير سيگنال تقسيم شود كه دادهها به طور همزمان روي چند حامل توزيع ميشوند. WiMAX اين حاملها را در قالب كانالها جمع ميكند، درست همانطور كه 802.11 به كانالهايي تقسيم شده است. ولي برخلاف 802.11، در WiMAX اين كانالها ميتوانند از نظر عرض باند و تخصيص كوچكتر يا بزرگتر شوند. به اينترتيب بعضي از كانالها ميتوانند عرض باند و به دنبال آن ظرفيت بالاتري داشته باشند. اين قابليت Scalable OFDM Multi-Access) SOFDMA)خواندهميشود.
WiMAX را ميتوان استاندارد و پيشرفتي مهم در پيادهسازيهاي شبكه بيسيم به حساب آورد. البته بهبودهاي اصلي آن در مقايسه با تكنولوژيهاي 802.11a/b/g آشكار ميشود. براي معماريهاي شبكهاي كه به يك ستون فقرات قوي با ظرفيت 100مگاهرتزي تا يك گيگاهرتزي نياز دارند، سيستمهاي RF و FSO موجود تا مدتها، بهترين گزينه باقي خواهند ماند.
